Akdeniz mutfağı ve onun olmazsa olmaz parçası zeytinyağı, metabolik hastalıkların en yaygın türü olan diyabette, milyonlarca hasta için hem sağlık hem de lezzet kaynağı olarak, bütün dünyada antidiyabetik diyetlerin vazgeçilmez öğesi konumuna geldi.
Diabetes mellitus, dünyanın her yerinde çok yaygın bir hastalıktır.Patojenezi, insülinin üretilememesine veya kullanılamamasına bağlıdır. Bunun sonucunda, lipid ve protein metabolizmalarını da kapsayan bir karbonhidrat metabolizması sorunu ortaya çıkar.
Diyabetikler için önerilen diyetlerde, genellikle kalori alımının %50-55'ini karbonhidratlar, % 30-35'ini lipidler ve 5 15-20'sini proteinler oluşturmaktadır. Genel eğilim, çözülebilir liflerle bağdaştırılan kompleks karbonhidratların daha çok alınmasını sağlamaktır. Yine de, karbonhidrat alımından biraz kısılıp, bu payı lipidlere aktarmanın doğru olup olmayacağına ilişkin tartışmalar vardır. Ancak, lipidlerin kardiyovasküler olayların oluşumunda bir risk faktörü olduğu da unutulmamalıdır.
Uzmanlara göre karbonhidrat ağırlıklı diyetler, trigliserideminin artmasına ve HDL(iyi) kolesterolünün düşmesine sebep oluyor, oysa bu sonuçlar, çok az doymuş yağ asidi içeren, fakat genel olarak yağ ağırlıklı diyetlerde görülmüyor.
Garg ve grubu, insüline bağımlı olmayan diyabet hastaları üzerinde yaptıkları bir çalışmada, yüksek derecede tekli doymamış yağ asidi diyetiyle kompleks karbonhidrat diyeti arasında bir karşılaştırma yapmış ve oleik asit açısından zengin diyetin, daha yüksek HDL kolesterolü seviyesi, daha düşük trigliseridemi seviyeleri ve daha iyi bir glisemi kontrolü sağladığını bildirmişlerdir.
Garg daha sonra çalışmalarında, toplam kalorinin %33'ünü oluşturan bir tekli doymamış zeytinyağı diyetini denemiştir. Bulguları daha önceki çalışmasını desteklemiştir. Daha sonra Garg, diyabetikler için önerilen diyetin artık daha fazla zeytinyağı içerecek şekilde değiştirilmesi gerektiğini ortaya atmıştır.
Zeytinyağı, diyabetiğin lipid profilini düzeltmenin yanı sıra, Garg'ın da gösterdiği gibi kan glikozu kontrolünde de iyi bir etkiye sahip.
Garg, Bonanome ve arkadaşları ve Rassmussen gibi bilimsel çalışmaları, tekli doymamış yağ asidi açısından zengin bir diyetin, insüline bağımlı olmayan diabetes mellitus hastaları için karbonhidrat ağırlıklı bir diyete göre çok daha iyi ve geçerli bir alternatif olduğunu göstermiştir.
Son bir nokta da, zeytinyağının yağ kaynağı olduğu diyetlerin lezzet açısından da daha iyi olması ve hastalar tarafından daha kolay uyulabilmesidir.
Afiyetle yiyeceğiniz zeytinyağlı bir tarif
Bamyalı börülce (6 kişilik)
Börülceleri akşamdan tuzlu suda ıslatın
Şişmiş börülceleri orta ateşte, bol suda 15-20 dakika haşlayın. Fazla suyu dökün.
Bamyaları ayıklayıp, yıkayın. Bir süzgeçte süzülmeye bırakın.
Rendelenmiş soğanları zeytinyağı ilavesi ile orta ateşte pembeleşinceye kadar kavurun.
Kavrulmuş soğanlara rendelenmiş bir domatesi ekleyip, sulu kalacak şekilde pişirin ve börülcelere yarım tatlı kaşığı tuz ilave ederek, börülcelerin seviyesine kadar su koyun. Tencerenin kapağını kapatıp börülceler yumuşayıp suyunu çekine kadar pişirin.
Pişmiş börülcelere, bamyaları, limon suyunu, rendelenmiş 3 domatesi, yarım tatlı kaşığı tuzu ilave edin. Bir kez karıştırdıktan sonra ince dilimlenmiş son domatesi dizin ve kısık ateşte kapağı kapalı pişirin.
Ilık servis yapın.
Not: pişirme sırasında bamyaların sahleplenmemesi için yemeği karıştırmayın.
Malzeme : Miktar
Kuru börülce : 2 su bardağı
Taze bamya : 250 gr
Zeytinyağı : 1 küçük çay bardağı
Soğan : 2 adet
Domates : 5 adet
Tuz : 1 tatlı kaşığı
Limon suyu : ½ kahve fincanı
- Börülceleri akşamdan tuzlu suda ıslatın
- Şişmiş börülceleri orta ateşte, bol suda 15-20 dakika haşlayın. Fazla suyu dökün.
- Bamyaları ayıklayıp, yıkayın. Bir süzgeçte süzülmeye bırakın.
- Rendelenmiş soğanları zeytinyağı ilavesi ile orta ateşte pembeleşinceye kadar kavurun.
- Kavrulmuş soğanlara rendelenmiş bir domatesi ekleyip, sulu kalacak şekilde pişirin ve börülcelere yarım tatlı kaşığı tuz ilave ederek, börülcelerin seviyesine kadar su koyun. Tencerenin kapağını kapatıp börülceler yumuşayıp suyunu çekine kadar pişirin.
- Pişmiş börülcelere, bamyaları, limon suyunu, rendelenmiş 3 domatesi, yarım tatlı kaşığı tuzu ilave edin. Bir kez karıştırdıktan sonra ince dilimlenmiş son domatesi dizin ve kısık ateşte kapağı kapalı pişirin.
Ilık servis yapın.
