Anayurdu Akdeniz ülkeleri olan enginar, toprağı zengin, iklimi yumuşak ve nemli olan pek çok ülkede yetiştirilir. Yaklaşık 1 m. uzunluğundaki bitkinin toprak üstü bölümü her yıl çiçeklenme döneminden sonra ölür. Ertesi yıl yeni yaprak ve çiçekler verir. Rozetler oluşturan yaprakları derin loplu ve bol tüylü, çiçekleri mor renklidir. Ekiminden sonraki dört-sekiz yıl içinde rozet demeti giderek kalabalıklaşır, buna bağlı olarak çiçek başlarının büyüklüğü ve kalitesi düşer. Bitki bu yaşa geldiğinde kök parçalarından alınan sürgünlerden yeni bitkiler üretilir. Yağlı bitkiler hariç hiçbir sebze veya meyva, mineral bolluğu bakımından enginarla yarış edemez. Bol miktarda potasyum, kalsiyum ve manganezden başka A, B1 ve C vitaminleri içeren enginarın en büyük özelliği karaciğeri temizlemesi ve safranın kolay akışını sağlamasıdır. Romatizmalılara salık verilen enginar, unlu yiyeceklerin sindirimini kolaylaştırdığı gibi idrar söktürücü özelliğe da sahiptir. Diyet yapanlar için gözardı edilemeyecek olan enginarın 100 gramı sadece 53 kalori içerir. Mutlaka saklayın! Enginar suyunu kesinlikle atmayın. İçinde değerli minerallerin bulunduğu bu suyu çorba yapımında kullanabilirsiniz. Sağlık için enginar 16. yüzyılda yaşayan ve o çağın en ünlü hekimlerinden olan Castro yüksek ateşte haşlanmış enginarın suyunu birçok hastalığın tedavisinde kullanırdı. Bir Akdeniz ülkesi olan ülkemizde de bol miktarda yetişen enginarın yerli çeşitleri arasında şıra, Bayrampaşa, Darıca, sakız enginarlarını sayabiliriz. Karaciğerin en büyük dostu olarak bilinen enginarı mevsiminde bolca tüketmekte fayda vardır. Mevsiminde en az 60 adet yenen enginarın vücudu tüm hastalıklardan koruduğuna inanılır. Enginar pişirirken dikkat etmeniz gereken noktalar: Enginarları saklarken kararmalarını önlemek için limon suyu ilave edilmiş su dolu bir kapta bekletin. Pişirme sırasında enginarın içine katacağınız bir dilim limon, kararmayı önler. Eğer enginarı kendiniz soyacaksanız sapını pişirmeden az önce kesin. Çünkü sapları kesilen enginarlar uzun süre tazeliğini ve beyazlığını koruyamaz. Enginar saplarını bıçakla keserseniz dibindeki lifleri temizleyemezsiniz. Bu yüzden sapını bıçakla kesmek yerine kırın. Daha sonra bir bıçak yardımı ile lifleri temizleyin. Enginarın pişip pişmediğini anlamak için, bir çatal ya da bıçağın sivri ucunu tam ortasına bastırın, eğer bıçak kolayca batıyorsa enginar pişmiş demektir.
ENGİNARLI LEZZETLER
ENGİNAR ÇORBASI
Hazırlama süresi 40 dakika 4 kişilik Malzemeler: 4 adet enginar (dondurulmuş) 200 gram patates 2 yemek kaşığı limon suyu 1 diş sarmısak 1 adet soğan 50 gram tereyağı 400 ml. sebzesuyu 300 ml. krema 4 tatlı kaşığı creme fraiche maydanoz tuz beyaz biber Hazırlanışı: Patatesi haşlayıp kabuğunu soyun. Enginarın çözülmesini beklemeden limonlu kaynar tuzlu suda ağzı kapalı olarak 30 dakika pişirin. Bu arada patatesleri ve sarmısağı doğrayın. Soğanı soyup ince ince kıyın. Pişen enginarları sudan çıkarıp 1/2 cm. büyüklüğünde küblere doğrayın. 4 yemek kaşığı kadarını ayırın. Tereyağını büyük bir tencerede eritin. Soğan ve sarmısağı pembeleşinceye kadar kavurun. Patatesle enginarı ilave edin. Sebze suyunu, 400 ml. enginarların haşlama suyunu ve 250 ml. kremayı ekleyin. Çorbayı orta ateşte 10 dakika pişirin. El blendırı ile püre haline getirip ince bir süzgeçten geçirin. Tekrar bir taşım kaynatın, tuzlayıp biberleyin. Doğrayıp bir kenara ayırdığınız enginarları önceden ısıtılmış çukur tabaklara paylaştırın, üzerine sıcak çorbayı dökün. Her tabağı bir yemek kaşığı krema ve maydanoz ile süsleyip servis yapın.
ENGİNARLI SALATA
Hazırlama süresi 1 saat 4 kişilik Malzemeler: 3 diş sarmısak 1 yemek kaşığı ince kıyılmış biberiye 18 yemek kaşığı zeytinyağı 100 gram yeşil salata 1 kutu enginar kalbi konserve 3 dilim tost ekmeği 50 gram ayçiçeği çekirdeği içi 100 gram körpe ıspanak yaprağı 3-4 sap fesleğen 3 adet yeşil limon tuz karabiber tozşeker Hazırlanışı: 1 adet yeşil limonun kabuğunu ince ince rendeleyin ve hepsinin suyunu sıkın. 6 yemek kaşığı limon suyunu, limon kabuğu rendesi, tuz, karabiber, 1 tutam toz şeker, 1 diş ezilmiş sarmısak, biberiye, 100 ml. su ve 12 yemek kaşığı zeytinyağı ile karıştırın. Enginarları ince ince dilimleyin ve hazırladığınız sosa katıp karıştırın. 30 dakika sosu çekmesi için bekletin. Ekmeklerin kabuklarını çıkartıp küb şeklinde doğrayın. Tavaya 5 yemek kaşığı zeytinyağı koyup kızdırın. Ekmekleri yağda kızartın. Kalan sarmısakları sıkıp ekmeklere katın. Ayçiçeği çekirdeklerini kalan yağda pembeleştirin. Yeşil salatayı ayıklayıp yıkayın. Yapraklarını koparıp körpelerini 3 cm. genişliğinde parçalara kesin. Ispanağı ayıklayıp yıkayın, fesleğen yapraklarını saplarından ayırın. Ispanak ve fesleğen yapraklarını ufalayın. Salata, ıspanak ve yeşillikleri karıştırın. Enginarları biraz sos ile birlikte bir servis tabağına alın. Yeşillikli karışımı sos ile karıştırıp, enginarların üzerine koyun. Son olarak salatanın üzerine kıtır ekmek ve ayçiçeği çekirdeklerini serpin.
